Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że planowane zniesienie tzw. godzin czarnkowych zostało przyjęte przez Radę Ministrów. A to prosta droga do usunięcia z obiegu szkolnego przepisu, który tak bardzo przeszkadzał nauczycielom, uczniom i rodzicom. Od 1 września będzie lepiej, czyli tak, jak już było.

• Po trzech latach obowiązywania przepisu o godzinach dostępności wprowadzonych do szkół i placówek przez ministra Czarnka, MEN decyduje się na ich likwidację.
• Decyzja jest odpowiedzią na powszechne narzekanie nauczycieli i naciski ze strony związkowców.
• Głos rodziców w tym temacie nie wybrzmiał wcale, bo to oni właśnie z nich nie korzystali.

Teraz ma być inaczej, choć do końca nie wiadomo jak. Bo przecież jednym z argumentów przesądzających o wprowadzeniu godzin czarnkowych było umożliwienie rodzicom i uczniom bezpośredniego kontaktu z nauczycielem o wyznaczonej porze. Tak, żeby ten nie mógł się wymigać od rozmawiania o problemach danego dziecka z jego rodzicami czy opiekunami i chociaż przez godzinę siedział w szkole. Dla pewności, że tak będzie – przepis został wpisany do art. 42 Karty nauczyciela pod ust. 2f i 2g, który brzmi:

W celu realizacji innych zajęć i czynności wynikających z zadań statutowych szkoły, w tym zajęć opiekuńczych i wychowawczych uwzględniających potrzeby i zainteresowania uczniów, nauczyciel jest obowiązany (ust. 2f) do dostępności w szkole w wymiarze 1 godziny tygodniowo, a w przypadku nauczyciela zatrudnionego w wymiarze niższym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć – w wymiarze 1 godziny w ciągu 2 tygodni, w trakcie której, odpowiednio do potrzeb, prowadzi konsultacje dla uczniów, wychowanków lub ich rodziców.

Przepis art. 42 ust. 2g reguluje sytuację, gdy ten wymiar pracy jest inny.

Godziny czarnkowe zaczęły obowiązywać od 1 września 2022 r.  Sygnały płynące ze środowiska – obok oczywiście naturalnej niechęci do wszelkich zmian – bez przerwy  potwierdzały, że był to kiepski pomysł. 

Zapraszamy do lektury całego artykułu dostępnego tutaj.

Na pierwszy rzut oka nic nie zapowiadało takiego kryzysu. W lutym 2025 r. Sąd Najwyższy wydał długo wyczekiwane orzeczenie, które wskazało jednoznacznie: godziny ponadwymiarowe nauczycieli muszą być traktowane jak nadgodziny z Kodeksu pracy, a co za tym idzie – odpowiednio wynagradzane. W środowisku zawrzało z nadziei: po latach niepewności i luk prawnych wreszcie miał zapanować porządek.

Tymczasem mija pół roku, a Ministerstwo Edukacji Narodowej… milczy. Nie ma przepisów wykonawczych, nie ma jasnych wytycznych, nie ma nowych zasad rozliczeń. Są za to obawy – coraz więcej nauczycieli może przepracować więcej godzin, nie otrzymując za nie należnego wynagrodzenia.

– „Mamy gotowe rozwiązania, które można wdrożyć od ręki. Ale nie ma woli politycznej” – mówi dr Waldemar Jakubowski, przewodniczący oświatowej „Solidarności”. – „Gdy chodzi o zmiany ideologiczne w szkołach, potrafią być wprowadzane z dnia na dzień. Ale kiedy chodzi o pieniądze dla nauczycieli, następuje paraliż decyzyjny” – dodaje bez ogródek.

Chaos u samorządów. „Nie wiemy, jak rozliczać pensje”
Niewdrożenie przepisów to nie tylko problem dla nauczycieli. Brak jednoznacznych wytycznych z Ministerstwa uderza również w samorządy – czyli organy prowadzące szkoły i odpowiedzialne za wypłaty. Urzędnicy nie wiedzą, jak rozliczać ponadwymiarowe godziny. Pojawiają się obawy, że w wielu gminach nauczyciele nie zobaczą pełnych przelewów na kontach, a lokalne budżety zostaną sparaliżowane przez niepewność legislacyjną.

Pięcioprocentowa korekta? Zbyt mało, zbyt późno!

W tle tego chaosu rozgrywa się jeszcze jedna batalia: o realną wartość nauczycielskich pensji. Choć w zeszłym roku doszło do długo wyczekiwanej podwyżki, była ona – jak wskazują eksperci – jedynie odpowiedzią na inflację i wcześniejsze lata zamrożonych płac. Tegoroczna pięcioprocentowa korekta już dziś wygląda jak kiepski żart w obliczu rosnących kosztów życia.

Dla wielu pedagogów jedynym ratunkiem budżetowym miały być właśnie godziny ponadwymiarowe. Tymczasem coraz bardziej realny staje się scenariusz, w którym ta dodatkowa praca nie zostanie uczciwie wynagrodzona. A przecież mówimy o grupie zawodowej, która już teraz zmaga się z niedoborami kadrowymi, wypaleniem zawodowym i brakiem społecznego szacunku.

Wrzesień 2025: początek kryzysu?

Jeśli rząd nie podejmie natychmiastowych działań, możemy mieć do czynienia z najpoważniejszym kryzysem w polskiej oświacie od lat. Bez gwarancji wypłat, bez rozporządzeń wykonawczych i bez woli dialogu, nauczyciele nie będą czekać bezczynnie. Nastroje są radykalne – a wrzesień zamiast powrotem do nauki, może stać się początkiem ogólnopolskiego protestu.

Oświatowa „Solidarność” nie zamierza czekać – już 13 września planowana jest ogólnopolska manifestacja w Warszawie.
———-
Źródło: Artur Matyszczyk, Szok w oświacie. Nauczyciele mogą nie dostać części wypłat, Niezalezna.pl, 7 lipca 2025. 

Szkoły zamknięte, ale nauczyciele… w pracy! Co naprawdę robią w wakacje?

Uczniowie na wakacjach, szkolne korytarze puste, tablice czyste… więc nauczyciele mają dwa miesiące lenistwa? Nic bardziej mylnego.

 Lipiec i sierpień to nie tylko czas odpoczynku. Dla nauczycieli to również okres wypełniony biurokracją, przygotowaniami i… kolejnymi obowiązkami.

 Co robią nauczyciele w wakacje?
 Uzupełniają dzienniki i dokumentację z minionego roku szkolnego
 Wydają świadectwa i przygotowują zaświadczenia, m.in. dla uczniów ze specjalnymi potrzebami
 Obsługują rekrutację – przyjmują dokumenty do szkół podstawowych, średnich i branżowych
 Rozdają świadectwa maturalne – już od 8 lipca
 Biorą udział w egzaminach poprawkowych i komisjach klasyfikacyjnych
 Organizują rady pedagogiczne i szkoleniowe
 Szykują sale lekcyjne na wrzesień

 Wielu z nich dorabia jako opiekunowie kolonii i półkolonii, zapewniając dzieciom opiekę i rozrywkę. Często na umowie zlecenie – ale nadal w edukacyjnym rytmie.

 A to wszystko, zanim w sierpniu wrócą na dobre – z radami pedagogicznymi, planami lekcji i przygotowaniem nowego roku szkolnego.

 Nauczyciel latem nie uczy – ale nadal pracuje. I to często więcej, niż się powszechnie wydaje.
————-
Źródło: Katarzyna Piojda, Szkoły zamknięte, ale nauczyciele pracują. Wiemy, co naprawdę robią w wakacje! / Gazeta Pomorska, 7 lipca 2025 r. 

 

Zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią rozpoczął się nowy etap akcji promocyjnej w ramach współpracy NSZZ „Solidarność” z MOL Polska. Jest to kontynuacja wieloletniej współpracy z LOTOS Paliwa i zespołami stacji – obecnie funkcjonującymi pod marką MOL.

 Kto może skorzystać?
Z programu rabatowego mogą skorzystać członkowie NSZZ „Solidarność” posiadający aktywną elektroniczną legitymację związkową.

 Jak skorzystać?
 Należy zarejestrować się na stronie: www.benefit.org.pl
 Wprowadzić numer elektronicznej legitymacji oraz 16-cyfrowy numer karty MOL Move
 Pobrać aplikację MOL Move i aktywować rabaty

 Zakres rabatów:
 Paliwa: PB, ON, LPG
 Usługi myjni automatycznej
 Szczegóły rabatów są widoczne po zalogowaniu się w aplikacji.

 Dodatkowa informacja:
Zniżki dla członków NSZZ „Solidarność” obowiązują również na stacjach Orlen.

 Zachęcany do dokonania rejestracji i skorzystanie z rabatów jeszcze w bieżącym miesiącu.

https://snio-solidarnosc.pl/sekcja-oswiaty/aktualnosci/237

Zachęcamy do lektury!

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego: rozporządzenie MEN z 17 stycznia 2025 r. jest niezgodne z prawem!

 3 lipca 2025 r. Trybunał Konstytucyjny jednogłośnie orzekł, że rozporządzenie Ministra Edukacji ograniczające nauczanie religii w szkołach i przedszkolach jest w całości niezgodne z Konstytucją RP oraz ustawą o systemie oświaty.

 Główna przyczyna? Ministerstwo Edukacji Narodowej nie zasięgnęło opinii Kościołów i związków wyznaniowych, co było jego ustawowym obowiązkiem. Tym samym naruszono:
– art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty,
– art. 92 ust. 1, art. 25 ust. 3, art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.

 Trybunał uznał, że wydanie rozporządzenia odbyło się z naruszeniem procedur prawa wyznaniowego instytucjonalnego, pomijając m.in. konsultacje, potrzebne do przygotowania programów nauczania i podręczników. Władze zignorowały konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.

 Skutkiem wyroku jest powrót do poprzedniego, obowiązującego rozporządzenia z 1992 r., które respektuje porozumienia z Kościołami oraz zapewnia wolność nauczania religii w zgodzie z Konstytucją i Konkordatem.

 Orzeczenie TK jest ostateczne i obowiązuje od chwili ogłoszenia. Ma charakter powszechnie obowiązujący – jego publikacja jest wyłącznie techniczną formalnością.

Wciąż nie opracowano jasnych zasad dotyczących wynagrodzenia za przepracowane godziny nadliczbowe. I choć Państwowa Inspekcja Pracy mówi, że można by to zrobić w jeden dzień, MEN daje sobie trzy tygodnie na „przedstawienie kierunku” zmian. Mimo wcześniejszych zapowiedzi nie będzie też zmian w Karcie Nauczyciela od 1 września 2025. Rozczarowani brakiem działań resortu edukacji, związkowcy z oświatowej „Solidarności” zapowiadają protesty. „Mamy wrażenie, że to zabawa w gonienie króliczka – a nie w jego złapanie” – mówi Krzysztof Wojciechowski.

 3 lipca 2025 r. o godz. 10:30 w Trybunale Konstytucyjnym odbędzie się rozprawa dotycząca zgodności z Konstytucją rozporządzenia Ministra Edukacji, które zmienia zasady organizowania lekcji religii w szkołach publicznych.

Wniosek do Trybunału złożył Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, wskazując, że rozporządzenie z 17 stycznia 2025 r.:

 Pozwala ograniczyć religię do jednej godziny tygodniowo,
 Wprowadza obowiązek planowania jej tylko na pierwszej lub ostatniej lekcji,
 Zostało wydane z naruszeniem prawa i Konstytucji,
 Ogranicza prawa rodziców i uczniów,
 Łamie postanowienia Konkordatu.

 Zaskarżone przepisy godzą w:
 prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 53 ust. 3 Konstytucji),
 zasady ochrony pracy i zatrudnienia nauczycieli religii (art. 24 i art. 65 Konstytucji),
 obowiązki państwa wynikające z Konkordatu.

Skład orzekający:
 Przewodniczący – prezes TK Bogdan Święczkowski
 Sprawozdawca – sędzia TK Krystyna Pawłowicz
 Sędzia – Stanisław Piotrowicz

 Stowarzyszenie Katechetów Świeckich stanowczo sprzeciwia się rozporządzeniu, które godzi w prawa rodziców, uczniów i nauczycieli religii. Z niepokojem obserwujemy kolejne próby marginalizacji nauczania religii w systemie oświaty.

 Bądźmy razem! 3 lipca – ważna data dla przyszłości katechezy w Polsce.

Nauczyciel ma dwa miesiące wolnego i pracuje tylko 18 godzin tygodniowo? Ten mit wraca każdej wiosny jak bumerang. Wiele osób wciąż sądzi, że z końcem roku szkolnego nauczyciele znikają na wakacjach aż do września. A jak jest naprawdę? Kiedy nauczyciel ma urlop, ile on trwa i czy dyrektor może wezwać go do pracy latem? Sprawdzamy, co mówi prawo i jak wygląda rzeczywistość.

Informacje na temat liczby godzin pracy nauczyciela znajdziemy w Karcie Nauczyciela. Czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze jest taki sam, jak w przypadku osób pracujących w innych zawodach i nie powinien przekraczać 40 godzin tygodniowo.

Tygodniowa liczba godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych jest bardzo zróżnicowana, zależy od rodzaju pracy nauczyciela, stanowiska pracy i typu szkoły. Wymiary godzin są różne. Przykładowo jest to: 18, 20, 22, 25 czy 30 godzin.

Zapraszamy do lektury całego artykułu dostępnego tutaj.

Opinia Nauczyciela Roku pokrywa się z negatywną oceną „Solidarności”

Radosław Potrac – Nauczyciel Roku 2023, pedagog specjalny i terapeuta ze Szkoły Podstawowej nr 30 w Warszawie – podsumował kończący się rok szkolny gorzko, ale uczciwie. Jego słowa to nie narzekanie – to rzeczowa krytyka i ważny głos w dyskusji o stanie polskiej edukacji.

W rozmowie z PAP wskazał szereg działań Ministerstwa Edukacji Narodowej, które miały być zmianą na lepsze, a w praktyce pogłębiły frustrację w środowisku nauczycielskim:

➊ Rozbudzanie nadziei bez pokrycia
– Początek roku szkolnego 2024/2025 rozpoczął się z obietnicami pozytywnych zmian, które szybko okazały się złudne.

➋ Powierzchowne reformy – „łatki na bolączki”
– MEN wdraża działania medialne, chwytliwe, lecz nieskuteczne – nie rozwiązujące realnych problemów systemu edukacji.

➌ Nieprzemyślana reforma prac domowych
– Zniesienie obowiązku oceniania prac domowych i odebranie ich funkcji motywacyjnej pogłębiło chaos i osłabiło strukturę nauki w domu.

➍ Zamiana jednej biurokracji na inną
– Obiecane „odbiurokratyzowanie szkoły” nie nastąpiło – nauczyciele zostali obciążeni nowymi dokumentami i procedurami.

➎ Brak realnego wsparcia psychologicznego dla nauczycieli
– Pomysł superwizji upadł, a proponowane wsparcie miało być realizowane przez przeszkolonych kolegów z pracy, nie przez specjalistów.

➏ Brak systemowego powiązania wynagrodzeń z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce
– Projekt obywatelski w tej sprawie jest ignorowany przez rządzących, co zmusza nauczycieli do pracy ponad siły.

➐ Przeciążenie etatami i brak stabilizacji zawodowej
– Nauczyciele muszą łączyć etaty i pracować ponad normę, by utrzymać się finansowo – kosztem jakości pracy i życia prywatnego.

➑ Zbyt częste, chaotyczne zmiany programowe
– Brak ciągłości w polityce oświatowej: kończą się HiT i WDŻ, wchodzą nowe przedmioty bez odpowiedniego przygotowania i wdrożenia.

➒ Brak strategii dla odbudowy prestiżu zawodu nauczyciela
– Niska atrakcyjność zawodu nie przyciąga młodych kadr; średnia wieku nauczycieli rośnie, a MEN nie podejmuje realnych działań naprawczych.

➓ Brak szerszego spojrzenia na dobrostan nauczycieli
– W debacie dominuje troska o uczniów i rodziców, ale pomija się kondycję psychiczną i społeczną nauczycieli – mimo że są filarem systemu.
———-
Źródło: Katarzyna Kalus, Gorzkie słowa Nauczyciela Roku. „Chcę się położyć i włączyć serial”, money.pl, 27.06.2025