Barbara Nowacka ogłasza sukces. MEN wprowadza Rzecznika Praw Ucznia

Dziś w Sejmie Barbara Nowacka przedstawiła projekt ustawy o prawach i obowiązkach ucznia jako wielki sukces Ministerstwa Edukacji. W rządowej narracji ma to być „koniec z chaosem prawnym” i uporządkowanie przepisów dotyczących uczniów w jednym dokumencie.

Pod hasłem porządku pojawia się nowy organ

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest wprowadzenie Rzecznika Praw Ucznia. MEN przekonuje, że nowe rozwiązanie ma wzmocnić ochronę uczniów i ułatwić reagowanie na naruszenia ich praw. Problem w tym, że szkoła już dziś funkcjonuje w gęstej sieci przepisów, procedur i instytucji nadzoru.

Szkoła potrzebuje wsparcia, nie kolejnej kontroli.

Dyrektor, wychowawca, pedagog, psycholog, kuratorium, Rzecznik Praw Dziecka, samorząd uczniowski i rada rodziców — to mechanizmy, które już istnieją. Zamiast je wzmacniać, MEN proponuje kolejną strukturę, która może stać się nie tyle pomocą dla szkoły, ile dodatkowym narzędziem presji na nauczycieli.

Oświatowa „Solidarność” ostrzega

Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” ocenia projekt krytycznie. Zdaniem związku powołanie Rzecznika Praw Ucznia może dublować kompetencje istniejących organów, ograniczać autonomię szkół i prowadzić do zachwiania równowagi między prawami ucznia a pozycją nauczyciela.

Nauczyciel znów na celowniku

Największe obawy dotyczą tego, że nowa instytucja może zwiększyć liczbę skarg, kontroli i postępowań, a nauczyciel nie otrzyma równoważnych gwarancji ochrony. W praktyce może to oznaczać jeszcze większą ostrożność, autocenzurę i lęk przed podejmowaniem działań wychowawczych.

Koniec chaosu czy początek nowego?

Barbara Nowacka mówi o sukcesie i porządkowaniu prawa. Oświatowa „Solidarność” wskazuje jednak, że projekt może doprowadzić do większej biurokracji, konfliktów kompetencyjnych i dalszego osłabienia autorytetu nauczyciela.

Mówi się o prawach ucznia. A gdzie prawa nauczyciela?

Jeżeli MEN mówi o prawach ucznia, trzeba zapytać równie głośno: gdzie w tym projekcie są prawa nauczyciela? Gdzie gwarancje ochrony przed bezpodstawnymi skargami, presją, pomówieniami i nadmierną kontrolą? Gdzie realne wsparcie dla tych, którzy mają uczyć, wychowywać i reagować w trudnych sytuacjach?
——
fot: Facebook / Ministerstwo Edukacji Narodowej

W środę, 22 kwietnia 2026 r., w Młodzieżowym Domu Kultury przy ul. H. Kołłątaja 20 we Wrocławiu odbyła się konferencja „Edukacja przyszłości. Finansowanie przyszłości”.

Organizatorami wydarzenia są Międzyregionalna Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” Regionu Dolny Śląsk oraz Departament Edukacji Urzędu Miejskiego Wrocławia. Patronat nad konferencją objęła Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”.

Konferencja była poświęcona jednemu z najważniejszych wyzwań stojących dziś przed polską oświatą – finansowaniu edukacji. Spotkanie było okazją do merytorycznej dyskusji nad obecnym modelem finansowania oraz nad rozwiązaniami, które powinny zostać uwzględnione w przyszłości.

Temat został przedstawiony z trzech perspektyw: państwa, samorządu oraz związku zawodowego. Ważnym elementem konferencji była również część panelowa, poświęcona wypracowaniu uwag, wniosków i propozycji dotyczących przyszłego modelu finansowania oświaty.

Co dziś najbardziej wymaga zmiany w polskiej szkole? Nauczyciele odpowiedzieli bardzo jasno.

Każdy z badanych oceniał wagę poszczególnych problemów w skali od 1 do 10.

Wyniki nie pozostawiają złudzeń.

 Najważniejszym problemem okazały się wynagrodzenia i cały system płac – ta kwestia uzyskała średnią 9,19. To najwyższy wynik w całym zestawieniu. I trudno się dziwić. Przy minimalnym wynagrodzeniu od 1 stycznia 2026 r. na poziomie 4806 zł brutto, pensje nauczycieli nadal pozostają rażąco niskie. Tymczasem rząd zapowiada w 2026 r. zaledwie 3% wzrostu płac nauczycieli, podczas gdy wynagrodzenia w gospodarce narodowej mają wzrosnąć rok do roku o 8%. To kolejny sygnał, że bez powiązania nauczycielskich pensji ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce problem będzie się tylko pogłębiał.

 Drugie miejsce zajęła kwestia, o której nauczyciele mówią coraz głośniej:
zbyt duża liczba uczniów z różnymi dysfunkcjami i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w klasach bez realnego wsparcia specjalistów – średnia 8,85.

To jeden z najbardziej alarmujących wyników. W zwykłych klasach ogólnodostępnych uczą się dziś dzieci z orzeczeniami, opiniami poradni, uczniowie migranci, często bez znajomości języka polskiego, a także uczniowie z zaburzeniami zachowania. Bez odpowiedniej liczby specjalistów, bez dodatkowego wsparcia, bez warunków do skutecznej pracy. Nauczyciele wyraźnie pokazują, że obecny model organizacyjny jest dla szkół po prostu przeciążeniem.

 Na trzecim miejscu znalazła się stabilność i przejrzystość prawa oświatowego – 8,65.
 Tuż za nią – zbyt częste zmiany programowe – 7,95.

To bardzo ważny sygnał: nauczyciele nie potrzebują ciągłych rewolucji, lecz spokoju, przewidywalności i jasnych zasad. Szkoła nie może funkcjonować dobrze, jeśli co chwilę zmienia się kierunek, wymagania, dokumenty i podstawy programowe.

 Wysoko oceniono także:
• wprowadzenie urlopu na żądanie dla nauczycieli – 7,89
• wysoką liczbę uczniów w klasie – 7,84
• zmiany w przepisach dotyczących postępowania dyscyplinarnego – 6,58
• procedury awansu zawodowego – 6,37

Nawet kwestie, które znalazły się niżej w rankingu, nie są błahe.
Częstotliwość zebrań i szkoleń rad pedagogicznych uzyskała średnią 6,12, a nadmiar imprez szkolnych i akcji utrudniających realizację podstaw programowych – 5,75.

I tu warto zatrzymać się na chwilę.

Bo po przeliczeniu surowych wyników widać, że aż 45,5% nauczycieli oceniło nadmierną częstotliwość zebrań i szkoleń na 7–10 punktów, a 41,7% tak samo oceniło nadmiar imprez i akcji szkolnych. To pokazuje bardzo wyraźnie, że problemem w szkole nie jest tylko dokumentacja i biurokracja. Problemem staje się także ciągłe rozpraszanie pracy nauczyciela, odbieranie czasu na przygotowanie zajęć, spokojne nauczanie i zwykły odpoczynek.

 Nauczyciele wskazali również 139 dodatkowych problemów, których nie było w podstawowym katalogu. Wśród nich pojawiły się m.in.:
– brak skutecznych narzędzi do dyscyplinowania uczniów,
– zbyt duża ingerencja rodziców,
– brak odpowiedniego wyposażenia szkół,
– konieczność uregulowania wynagrodzenia za wycieczki szkolne,
– likwidacja łączonego pensum,
– większe uprawnienia rady pedagogicznej,
– zakaz korzystania z telefonów komórkowych na terenie szkoły,
– przywrócenie korzystniejszych rozwiązań zdrowotnych i socjalnych dla nauczycieli.

 Ten obraz jest bardzo czytelny:
nauczyciele nie oczekują cudów. Oczekują porządku, stabilności, godnych wynagrodzeń i realnych warunków do pracy.

Badanie przeprowadzono na grupie 1212 nauczycieli.
——–
Źródło: „Raport na temat obecnej sytuacji nauczycieli i najważniejszych problemów w ich codziennej pracy na podstawie badania ankietowego – stan na dzień 10 marca 2026 r.”, Prezydium Międzyregionalnej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.

W styczniu i lutym objęliśmy działalnością związkową trzy rybnickie instytucje kultury. Witamy Was na pokładzie. Dzisiaj, po długotrwałych negocjacjach, został podpisany nowy regulamin wynagradzania jednego zakładu pracy. Mam nadzieję, że w pozostałych dwóch zakładach podpiszemy wkrótce.
Zapraszamy pozostałych pracowników do wstąpienia w nasze szeregi. 

Nauczyciele ocenili, co dziś najbardziej niszczy polską szkołę. I nadali tym problemom konkretną wagę.

W anonimowej ankiecie przygotowanej i zrealizowanej przez Międzyregionalną Sekcję Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” Region Gdański nauczyciele otrzymali katalog problemów, z którymi najczęściej zwracają się członkowie do związku, i zostali poproszeni o dokonanie ich oceny oraz nadanie im wagi w skali 1–10, gdzie 1 oznaczało problem nieistotny, a 10 – kluczowy.

W badaniu, prowadzonym od 10 lutego do 10 marca, udział wzięło 1212 nauczycieli oraz 22 specjalistów zatrudnionych na podstawie art. 15 Prawa oświatowego.

Wyniki są jednoznaczne.

Najwyższą wagę badani przypisali:
 stresowi i zmęczeniu – 7,8
 biurokracji – 7,53
 zachowaniu uczniów na lekcji – 7,28
 konfliktom z rodzicami i roszczeniowości rodziców – 7,11
 atmosferze w pracy – 7,02
 brakowi zawodowego uznania – 6,75

To nie są przypadkowe odczucia. To są konkretne problemy, którym nauczyciele nadali wysoką wagę, jasno pokazując, co najbardziej obciąża ich codzienną pracę.

Szczególnie mocno wybrzmiewa brak zawodowego uznania.
Aż 39,6% badanych oceniło ten problem na 9 lub 10 punktów, a 31,2% przyznało mu maksymalną wagę 10/10.

To znaczy, że dziś nie chodzi już tylko o przemęczenie czy nadmiar obowiązków.
Chodzi również o poczucie degradacji prestiżu zawodu nauczyciela, podważanie autorytetu i społeczne niedocenienie tej pracy.

W odpowiedziach otwartych nauczyciele wskazywali również na:
niskie wynagrodzenia, nienormowany czas pracy, nadmiar dyżurów śródlekcyjnych, brak wsparcia ze strony dyrekcji, chaos prawny, brak skutecznych narzędzi dyscyplinowania uczniów, przeciążenie edukacją włączającą bez odpowiednich środków i kadr, zbyt wiele obowiązków oraz brak stabilizacji w oświacie.

To nie jest zwykła lista skarg. To jest alarm.
To głos ludzi, którzy każdego dnia dźwigają odpowiedzialność za edukację, wychowanie i bezpieczeństwo uczniów.

Bardzo dziękujemy wszystkim, którzy wypełnili ankietę, dając wyraz troski o godność zawodu nauczyciela i stan polskiej oświaty.

Otrzymaliśmy odpowiedź MEN na nasze pisma dotyczące dwóch ważnych postulatów: podwyższenia minimalnej wysokości dodatku za wychowawstwo i objęcia nim nauczycieli przedszkoli oraz przyznania dodatku za trudne lub uciążliwe warunki pracy nauczycielom pracującym z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkołach ogólnodostępnych.

Resort edukacji przyznaje, że zmiany w tym zakresie są potrzebne. Jednocześnie informuje, że decyzje dotyczące dodatków mają zostać odłożone do czasu zakończenia prac nad szerszymi zmianami w systemie wynagradzania nauczycieli.

To oznacza, że MEN dostrzega problem, ale nie proponuje dziś żadnych konkretnych rozwiązań ani terminu ich wprowadzenia. W praktyce nauczyciele nadal mają czekać — mimo że od dawna wykonują dodatkowe obowiązki i pracują w coraz trudniejszych warunkach.

Nasze stanowisko pozostaje niezmienne:
dodatek za wychowawstwo powinien zostać zwiększony, a nauczyciele przedszkoli nie mogą być dalej pomijani,
nauczyciele pracujący z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkołach ogólnodostępnych również powinni być objęci należnym dodatkiem za warunki pracy.

Nie ma zgody na dalsze odkładanie tych spraw. To są realne problemy nauczycieli, które wymagają realnych decyzji, a nie kolejnych zapowiedzi analiz i prac koncepcyjnych.

Będziemy dalej konsekwentnie domagać się konkretnych zmian. 

Dzień Dobry TVN zwraca uwagę na narastający problem przemocy wobec nauczycieli w polskich szkołach. W materiale pokazano relacje nauczycielek, które opowiadają o agresji słownej i fizycznej ze strony uczniów — wyzwiskach, popychaniu, rzucaniu przedmiotami, przewracaniu ławek czy naruszaniu nietykalności osobistej.

Jak wynika z reportażu, nie są to pojedyncze incydenty. Nauczyciele podkreślają, że z podobnymi zachowaniami spotykają się coraz częściej, a ich skutki odczuwają nie tylko w pracy, ale także po powrocie do domu. W materiale pojawiają się też relacje o płaczu, lęku i rozważaniu odejścia z zawodu.

Program porusza również temat przemocy wobec nauczycieli w internecie — publikowania ośmieszających materiałów, przerabiania zdjęć czy tworzenia memów godzących w ich godność.

W materiale zwrócono także uwagę na nieskuteczność procedur i brak realnego wsparcia dla szkół oraz nauczycieli. To ważny głos w dyskusji o bezpieczeństwie w polskiej szkole i o tym, że problem przemocy wobec nauczycieli nie może być dłużej lekceważony.

Zachęcamy do zapoznania się z artykułem.
———
https://dziendobry.tvn.pl/…/przemoc-wobec-nauczycieli…