Godziny ponadwymiarowe w czasie egzaminów. Nauczyciel ma prawo do wynagrodzenia

Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” stanowczo sprzeciwia się takim interpretacjom przepisów, które prowadzą do ograniczania prawa nauczycieli do wynagrodzenia za faktycznie wykonywaną pracę albo za godziny ponadwymiarowe niezrealizowane z przyczyn od nich niezależnych.

Nie można automatycznie twierdzić, że „w czasie egzaminów nadgodzin nie ma”. O sytuacji płacowej nauczyciela decydują konkretne przepisy Karty Nauczyciela oraz charakter wykonywanych czynności.

Ustna matura to zajęcia z art. 42 Karty Nauczyciela

Karta Nauczyciela wyraźnie rozróżnia czynności egzaminacyjne. Udział nauczyciela w przeprowadzaniu części ustnej egzaminu maturalnego został zaliczony do zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

Oznacza to, że jeżeli nauczyciel wykonuje te czynności ponad tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin, może powstać prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.

Potwierdziło to również Ministerstwo Edukacji w odpowiedzi na interpelację nr 12555, wskazując, że za pracę przy ustnym egzaminie maturalnym przekraczającą pensum nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe.

Dzień egzaminu nie oznacza automatycznej utraty prawa do zapłaty

Sam fakt, że w dniu egzaminu dyrektor ustalił dodatkowy dzień wolny od zajęć dydaktyczno-wychowawczych, nie oznacza automatycznie utraty prawa do wynagrodzenia.

Organizacja pracy szkoły nie może uchylać ustawowych uprawnień pracowniczych nauczycieli.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy wzmacniające ochronę wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe także wtedy, gdy przydzielone godziny nie zostały zrealizowane z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do pracy.

MEN w komunikacie z 29 grudnia 2025 r. wskazało, że prawo do wynagrodzenia nie zależy od tego, czy w tym czasie powierzono nauczycielowi inne zadania statutowe.

Nauczyciel nie jest rezerwą organizacyjną

Nauczyciel nie może być traktowany jako „rezerwa organizacyjna”, którą można dowolnie przesuwać między obowiązkami, a następnie pozbawiać wynagrodzenia pod pretekstem szczególnej organizacji dnia egzaminacyjnego.

Praca przy egzaminach zewnętrznych jest realną pracą wykonywaną na rzecz szkoły i państwowego systemu egzaminacyjnego.

Dlatego każda sytuacja powinna być oceniana indywidualnie. Automatyczna odmowa wypłaty wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe jest nie do zaakceptowania.

NSZZ „Solidarność” stoi na stanowisku, że praca nauczyciela musi być rzetelnie rozliczana i wynagradzana — także w dniach egzaminów.